آیا زگیل تناسلی کشنده است؟

زگیل تناسلی از شایع‌ترین بیماری‌های مقاربتی است که متاسفانه بسیاری از افراد را درگیر کرده است. یکی از مهم‌ترین سوالاتی پس از تشخیص این بیماری پیش می‌آید، این است که آیا زگیل تناسلی کشنده است؟ در پاسخ می‌گوییم خیر و با پیشرفت‌های ایجاد شده، درمان این بیماری بسیار آسان شده است. داشتن این نگرانی امری غیر طبیعی نیست، زیرا برخی با دیدن این ضایعه در ناحیه تناسلی خود دچار ترس و نگرانی می‌شوند. در این مقاله به صورت تخصصی، انواع ویروس عامل زگیل تناسلی و میزان خطرناک بودن آن‌ها و تفاوت‌های تیپ‌های کم‌خطر و پرخطر HPV را توضیح می‌دهیم.

زگیل تناسلی چیست و چگونه افراد به آن مبتلا می‌شوند؟

زگیل تناسلی (Genital Warts) به صورت ضایعاتی گوشتی و برجسته و در مواردی مسطح روی پوست خصوصا در ناحیه تناسلی، مقعد، کشاله ران یا گاهی دهان و گلو افراد ظاهر می‌شوند که افراد مشکلات زیبایی و درد و خونریزی از آن رنج می‌برند. عامل این بیماری، ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) است که بیش از ۲۰۰ تیپ مختلف با شدت مختلف دارد. بیش از 90 درصد زگیل تناسلی نوع تیپ‌های ۶ و ۱۱ هستند. این دو سویه جزو تیپ‌های کم‌خطر (Low-risk) این ویروس به حساب می‌آید، در حالت کلی این دو نوع به ندرت باعث سرطان می‌شوند. در مقابل سویه‌های دیگری مانند ۱۶، ۱۸، ۳۱، ۳۳ و ۴۵ از سویه‌های پرخطر (High-risk) هستند و می‌توانند باعث بروز سرطان‌های مختلف گردند. نکته مهم آن است که بسیاری آلوده به HPV هستند ولی هیچ علامتی ندارند، زیرا سیستم ایمنی آن‌ها طی ۱ تا ۲ سال ویروس را از بین می‌برند. با این حال، در بسیاری از افراد، ویروس در بدن آن‌ها فعال است و حتی منجر به ایجاد سلول‌های پیش‌سرطانی می‌گردد.

آیا بیماری زگیل تناسلی کشنده است؟

خیر، زگیل تناسلی هیچگاه کشنده نیست و بیماری قابل درمان است. این بیماری خوش‌خیم و قابل درمان است، اما مراجعه در زمان مناسب به پزشک دارای اهمیت است. زگیل تناسلی به صورت یک توده خوش‌خیم پوستی است که امکان رشد آن وجود دارد، همچنین زگیل قابلیت تکثیر یا عود را نیز دارد، اما هیچگاه زگیل تناسلی مستقیماً باعث مرگ افراد نمی‌شود و قابلیت درمان و پیگیری وجود دارد. دلیل آنکه زگیل تناسلی تهدیدکننده حیات نیست، آن است که:

• زگیل تناسلی بدخیم نیست، عمده سویه‌های زگیل به ویژه تیپ‌های ۶ و ۱۱ به سرطان تبدیل نمی‌شوند.
• این بیماری درمان قطعی دارد، روش‌های مختلف درمانی برای از بین بردن ضایعات زگیل تناسلی وجود دارد.
• خطر متاستاز یا تهاجم به سایر اندام‌ها وجود ندارند، زگیل تناسلی به اعضای داخلی بدن هیچگاه نفوذ نمی‌کند.
• سیستم ایمنی قابلیت ریشه‌کن کردن این ویروس را دارد، در اکثر افراد، به مرور زمان، ویروس ظرف مدت دو سال خودبه‌خود از بدن افراد حذف می‌شود.

اما باید این نکته را در نظر داشت که با این که زگیل تناسلی کشنده نیست، اما برخی از سویه‌های HPV می‌توانند در درازمدت به بیماری سرطان منجر شوند، بنابراین مراقبت و پیگیری برای افراد مبتلا به این بیماری لازم است.

HPV چه زمانی خطرناک است و ممکن است به سرطان تبدیل شود؟

برای پاسخ به این سوال، باید تفاوت بین دو دسته از سویه‌های HPV را پی ببریم:

۱. عفونت با سویه‌های کم‌خطر ۶ و ۱۱

• این سویه‌ها باعث زگیل تناسلی کم‌خطر می‌شوند.
• قابل درمان بوده و به سرطان تبدیل نمی‌شوند.
• عوارض این سویه، ناراحتی و خارش، حتی در مواردی خونریزی ضایعات و البته ایجاد مشکلات زیبایی و روانی در فرد است.

۲. عفونت با سویه‌های پرخطر نوع ۱۶، ۱۸ و دیگر سویه‌ها

• این سویه‌ها باعث ایجاد زگیل قابل مشاهده نمی‌شوند و همین دلیل باعث خطرناک‌تر بودن آن‌ها است، به دلیل آن‌که فرد مبتلا از بروز عفونت در خود بی‌خبر است.
• در صورت عدم توجه و تداوم عفونت، این سویه‌ها باعث تغییرات سلولی پیش‌سرطانی (دیسپلازی) و در نهایت سرطان می‌گردند.

در صورت بروز سرطان‌های مرتبط با HPV از نوع پرخطر و عدم تشخیص و درمان به موقع، بیماری برای فرد می‌تواند کشنده باشد.

برای درک بهتر خطر این ویروس، به آمارهای زیر توجه کنید:

• حدود ۸۰ درصد از افراد فعال از نظر جنسی ممکن است در مقطعی از زندگی به ویروس HPV مبتلا می‌شوند.
• از این گروه، بیش از ۹۰ درصد بیماری‌ها و عفونت‌های ایجاد شده بدون دخالت و طی مدت زمان ۱ تا ۲ سال توسط سیستم ایمنی خود فرد از بین می‌روند.
• حدود ۱۰ درصد افراد مبتلا با سویه پرخطر HPV که دچار عفونت دائمی می‌شوند حتما نیازمند پیگیری هستند.
• از میان زنانی که به سویه HPV پرخطر مبتلا شده‌اند، تنها درصد کمی (کمتر از ۵ درصد) به مرور زمان و طی ۱۰ تا ۲۰ سال بعد به سرطان دهانه رحم پیشرفته دچار می‌شوند.
• باید توجه کرد که مرگ و میر ناشی از بیماری سرطان دهانه رحم در کشورهای پیشرفته و با غربالگری منظم و انجام پاپ اسمیر و HPV DNA test به شکل محسوسی کاهش یافته بطوریکه بیش از ۸۰ درصد میزان کاهش یافته است.

با توجه به نکات آماری فوق، در حالی که HPV پرخطر برای حیات تهدید‌کننده است، اما با تشخیص زودهنگام و انجام درمان، مرگ و میر ناشی از آن تقریباً قابل پیشگیری و پیگیری است.

عوامل مهم و خطرساز که احتمال بدخیمی زگیل تناسلی را افزایش می‌دهند:

این نکته را باید در نظر داشت که همه افراد مبتلا به HPV پرخطر به بیماری سرطان دچار نمی‌شوند و باید عوامل تاثیرگذار بر عفونت و تسریع به بدخیمی را در نظر داشت. از جمله مواردی که بر میزان بیماری تاثیر دارند، موارد زیر را می‌توان نام برد:

• ضعف در سیستم ایمنی افراد مبتلا به ویروس HIV، کسانی‌که درمان پیوند اعضا انجام داده‌اند.
• سیگار کشیدن، مواد شیمیایی موجود در دود سیگار احتمال بقای و ماندگاری ویروس را افزایش می‌دهند.
• بروز عفونت همزمان با سایر بیماری‌های مقاربتی نظیر تبخال، کلامیدیا، سوزاک
• تعداد شرکای جنسی زیاد بدون محافظت
• مصرف زیاد و طولانی‌مدت داروها و قرص‌های ضدبارداری به عنوان مثال بیش از ۵ سال که ریسک را بالا می‌برد.
• زایمان‌های متعدد

درمان زگیل تناسلی

هنوز هیچ درمانی قطعی برای از بین بردن خود ویروس HPV وجود ندارد، در واقع هیچ داروی ضدویروسی برای از بین بردن و ریشه‌کنی کامل HPV وجود ندارد. در واقع درمان‌های بکار گرفته صرفاً برای از بین بردن زگیل‌های قابل مشاهده بکار می‌روند. روش‌های موجود برای درمان زگیل تناسلی:

• درمان‌های دارویی
• کرایوتراپی (منجمد کردن با نیتروژن مایع)
• لیزر زگیل تناسلی
• الکتروکوتر (سوزاندن با جریان الکتریکی)
• جراحی

یکی از بهترین راه‌ها برای پیشگیری از ابتلا افراد به سویه‌های پرخطر HPV واکسن است. واکسن‌های گارداسیل ۴ و 9 ظرفیتی و سرواریکس برای درمان بیماران بکار می‌روند.

نتیجه گیری

باید در نظر داشت که زگیل تناسلی به خودی خود کشنده نیست و این ضایعات خوش‌خیم هستند و به صورت‌های مختلف قابلیت از بین رفتن دارند. اما پیگیری و درمان آن دارای اهمیت است، زیرا در برخی از سویه‌های خطرناک احتمال بروز سرطان وجود دارد. با رعایت این نکات و مراقبت‌های لازم، بدون ترس از خطرناک بودن زگیل تناسلی، افراد می‌توانند زندگی جنسی سالم و ایمنی خود را داشته باشند.