انتقال زگیل تناسلی از طریق دست دادن امکان پذیر است؟

انتقال زگیل تناسلی از طریق دست دادن؟

زگیل تناسلی از شایع‌ترین عفونت‌های مقاربتی جهان است و پرسش‌های زیادی درباره راه‌های انتقال آن ذهن مردم را مشغول کرده است. اگر این مطلب را باز کرده‌اید، احتمالاً یکی از این نگرانی‌ها دلیلش بوده است: آیا انتقال زگیل تناسلی از طریق دست امکان‌پذیر است یا شاید از زگیل روی دست خودتان می‌ترسید که مبادا به ناحیه تناسلی سرایت کند. این پرسش‌ها کاملاً طبیعی‌اند؛ اما در اینترنت پاسخ‌های ضد و نقیض و ترسناکی درباره انتقال HPV منتشر می‌شود که اضطراب را بی‌دلیل زیاد می‌کند. در این مقاله با تکیه بر منابع معتبر، به این پرسش کلیدی پاسخ علمی می‌دهیم.

آیا زگیل تناسلی از طریق دست دادن منتقل می‌شود؟

انتقال زگیل تناسلی از طریق دست دادن، در شرایط عادی و روزمره، عملاً ممکن نیست. زگیل تناسلی یک بیماری ویروسی است که توسط گونه‌های خاصی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می‌شود؛ ویروسی که برای ورود به سلول‌های میزبان به بافت مخاطی یا پوست نازک و مرطوب ناحیه تناسلی، مقعد و گلو نیاز دارد. پوست کف دست و انگشتان، برخلاف این بافت‌ها، لایه‌ای ضخیم و کراتینه‌شده دارد که سدی فیزیکی در برابر نفوذ این ویروس می‌سازد.

مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های آمریکا (CDC) روش اصلی انتقال HPV را رابطه جنسی واژینال یا مقعدی و تماس نزدیک پوست‌به‌پوست در جریان رابطه جنسی معرفی می‌کند و تأکید می‌کند که فرد آلوده حتی بدون هیچ علامتی می‌تواند ویروس را منتقل کند. مراجع آموزشی معتبر نیز صریح‌تر می‌گویند: با دست دادن یا در آغوش گرفتن کسی نمی‌توانید به عفونت HPV تناسلی یا زگیل تناسلی مبتلا شوید.

با این حال دست می‌تواند نقش واسطه بازی کند. اگر دست به‌طور مستقیم با ترشحات آلوده یا ضایعه فعال تماس پیدا کند و بلافاصله به مخاط ناحیه تناسلی، دهان یا پوست آسیب‌دیده برسد، احتمال انتقال صفر نیست.

تفاوت زگیل تناسلی با زگیل دست چیست؟

پرتکرارترین سوءبرداشت این است که زگیل‌های معمول روی دست و انگشتان می‌توانند به ناحیه تناسلی منتقل شوند و زگیل تناسلی بسازند. این تصور از نظر ویروس‌شناسی نادرست است. بیش از ۲۰۰ نوع HPV شناسایی شده است که بر اساس بافتی که برای رشد ترجیح می‌دهند، به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند:

چرا زگیل دست به ناحیه تناسلی منتقل نمی‌شود؟

این دو گروه، ویروس‌های متفاوتی هستند. گونه‌های HPV که زگیل تناسلی ایجاد می‌کنند با گونه‌هایی که زگیل دست و پا می‌سازند متفاوت‌اند و معمولاً از راه تماس جنسی به دست می‌آیند. یعنی نه فقط دست دادن بی‌خطر است، بلکه حتی زگیل روی دست هم منبع زگیل تناسلی نیست. بررسی‌های ویروس‌شناسی هم تأکید می‌کنند که HPVها اپی‌تلیوتروپ هستند؛ یعنی فقط بافت پوششی مناسب خود را آلوده می‌کنند و مسیر اصلی انتقال، تماس پوست‌به‌پوست یا پوست‌به‌مخاط است.

از نظر خطر بلندمدت نیز این تفکیک اهمیت دارد. حدود ۹۰ درصد زگیل‌های تناسلی توسط دو گونه کم‌خطر HPV۶ و HPV۱۱ ایجاد می‌شوند؛ در حالی که سرطان دهانه رحم و سایر سرطان‌های مرتبط با HPV عمدتاً به گونه‌های پرخطری مانند HPV۱۶ و HPV۱۸ نسبت داده می‌شود.

آیا لمس زگیل تناسلی با دست باعث انتقال می‌شود؟

پاسخ بستگی به آن دارد که پس از لمس، دست با چه چیزی تماس پیدا کند. زگیل تناسلی حاوی بار ویروسی بالایی است و تماس مستقیم با آن می‌تواند ویروس را روی سطح دست جابه‌جا کند؛ اما ویروس مخاط‌دوست روی پوست کراتینه دست رشد نمی‌کند و تکثیر نمی‌یابد. دست در چنین حالتی فقط یک حمل‌کننده موقت است.

خطر زمانی معنا پیدا می‌کند که این دست آلوده، بی‌فاصله با یکی از این بافت‌ها تماس یابد:

• مخاط ناحیه تناسلی خود فرد (انتقال از ناحیه‌ای به ناحیه دیگر بدن)
• مخاط ناحیه تناسلی فرد دیگر
• مخاط دهان، چشم یا زخم و بریدگی باز روی پوست

بعد از تماس با فرد مبتلا به زگیل تناسلی چه کاری انجام دهیم؟

اگر به هر دلیلی نگران تماس پوستی یا جنسی با فرد مبتلا به زگیل تناسلی هستید یا شریک زندگی شما به این عارضه دچار شده است، حفظ آرامش و آگاهی از گام‌های بعدی اهمیت زیادی دارد:

تفاوت میان احتیاط لازم و نگرانی بی‌جا

جدول زیر مسیرهای واقعی انتقال و باورهای نادرست را از هم تفکیک می‌کند:

پرسش‌های متداول

جمع‌بندی