از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم؟ علائم در زنان و مردان
از کجا بفهمم بیماری مقاربتی دارم؟
شناسایی علائم بیماریهای مقاربتی (STI) یکی از مهمترین گامها در حفظ سلامت جنسی و جسمی است. با این حال، صحبت درباره این موضوع یا حتی جستجو درباره آن در اینترنت، ممکن است باعث ایجاد احساس نگرانی، اضطراب یا خجالت در افراد شود. بسیار مهم است که بدانید تنها نیستید و ابتلا به یک بیماری مقاربتی به هیچ وجه مایه شرمساری یا نشانهای از رفتارهای نامناسب نیست. بلکه یک موضوع کاملاً پزشکی و شایع است که باید با آگاهی و مراقبت با آن برخورد کرد.
هدف این راهنمای جامع، ارائه اطلاعات شفاف، دقیق و کاربردی به زبان ساده است تا به شما کمک کند علائم عفونتهای مقاربتی را در زنان و مردان بشناسید، تفاوتها را درک کنید و بدون ترس، اقدامات لازم برای سنجش و درمان سلامت خود را انجام دهید.
بیماریهای مقاربتی (STI) چیستند و چقدر شایع هستند؟
عفونتهای مقاربتی Sexually Transmitted Infections که به اختصار STI نامیده میشوند به عفونتهایی گفته میشود که عمدتاً از طریق تماس جنسی از جمله رابطههای واژینال، مقعدی یا دهانی منتقل میشوند. این عفونتها میتوانند ناشی از باکتریهایی مانند کلامیدیا، سوزاک و سیفیلیس، ویروسهایی مانند اچپیوِی (HPV)، تبخال تناسلی (HSV)، اچآیوی (HIV) و هپاتیت B یا پروتوزوآها و انگلهایی مانند تریکومونیازیس باشند.
میزان شیوع عفونتهای مقاربتی
بر اساس آمار رسمی سازمان جهانی بهداشت (WHO)، روزانه بیش از یک میلیون عفونت مقاربتی جدید در سراسر جهان منتقل میشود. همچنین برآورد میشود که سالانه حدود ۳۷۴ میلیون مورد جدید از چهار بیماری مقاربتی قابل درمان (شامل کلامیدیا، سوزاک، سیفیلیس و تریکومونیازیس) در دنیا رخ میدهد.
این آمارهای چشمگیر نشان میدهند که عفونتهای مقاربتی بسیار شایعتر از باور عمومی هستند. اما نکته مهم و امیدوارکننده این است که بسیاری از این عفونتها با تشخیص بهموقع کاملاً درمان میشوند و مواردی هم که درمان قطعی ندارند، با مدیریت و مراقبتهای پزشکی به خوبی تحت کنترل درمیآیند.
چرا برخی بیماریهای مقاربتی هیچ علامتی ندارند؟ (عفونتهای خاموش)
یکی از مهمترین نکات علمی درباره STIها این است که بخش زیادی از این عفونتها بدون هیچ علامت مشخصی (Asymptomatic) هستند.
به عنوان مثال، طبق آمارهای مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها (CDC) حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد از زنان و ۵۰ درصد از مردان مبتلا به عفونت کلامیدیا هیچ نشانهای را تجربه نمیکنند یا بسیاری از افراد مبتلا به ویروس اچپیوِی (HPV) یا ویروس تبخال تناسلی ممکن است سالها بدون علامت باقی بمانند.
به همین دلیل، نداشتن علامت به معنی عدم ابتلا نیست. آزمایشهای دورهای جنسی تنها راه مطمئن برای اطمینان از سلامت است. با این حال، بدن در صورت بروز واکنش به عفونت، نشانههایی نشان میدهد که آگاهی از آنها بسیار حیاتی است.
علائم شایع بیماریهای مقاربتی در زنان
دستگاه تناسلی زنان به دلیل آناتومی داخلی، ممکن است علائم متفاوتی نسبت به مردان بروز دهد یا علائم آن پنهانتر باشد. با این حال، در صورت بروز نشانهها، موارد زیر از شایعترین علائم در زنان محسوب میشوند:
-
ترشحات غیرمعمول واژن
ترشحات طبیعی واژن معمولاً شفاف یا سفید ملایم، بدون بوی زننده و با قوام یکنواخت هستند. اگر تغییرات زیر را مشاهده کردید، نیاز به بررسی پزشکی دارد:
- تغییر رنگ: ترشحات به رنگ زرد، سبز، خاکستری یا خونی.
- تغییر قوام: ترشحات بسیار غلیظ و تکهتکه (مانند پنیر دلمهشده) یا ترشحات بسیار رقیق و کفآلود.
- بوی ناخوشایند: داشتن بوی تند یا بویی شبیه ماهی که بهویژه بعد از رابطه جنسی بیشتر میشود.
-
سوزش، درد یا تکرر ادرار
احساس سوزش هنگام دفع ادرار یا نیاز مداوم به دفع ادرار میتواند نشانهای از التهاب مجاری ادراری ناشی از عفونتهایی مانند کلامیدیا یا سوزاک باشد.
-
خارش، سوزش یا التهاب در ناحیه تناسلی
خارش مداوم در ناحیه واژن، ولوا (بخش بیرونی دستگاه تناسلی) یا مقعد که با شستشوی معمولی برطرف نمیشود، میتواند نشانه تریکومونیازیس، کلامیدیا یا سایر عفونتها باشد.
-
درد هنگام رابطه جنسی (دیسپارونیا)
احساس درد عمیق یا سوزش هنگام رابطه جنسی واژینال یکی از علائمی است که نباید نادیده گرفته شود. این علامت میتواند نشاندهنده التهاب دهانه رحم یا شروع بیماری التهابی لگن (PID) باشد.
-
خونریزیهای غیرطبیعی
هرگونه خونریزی خارج از دوره قاعدگی، از جمله خونریزی یا لکهبینی بعد از رابطه جنسی یا خونریزی بین دو دوره قاعدگی.
-
درد در ناحیه زیر شکم یا لگن
درد خفیف تا شدید در قسمت پایینی شکم میتواند نشانهای از انتشار عفونت به رحم و لولههای فالوپ باشد که نیاز به رسیدگی سریع دارد.
-
زخم، تاول، جوش یا زگیل در ناحیه تناسلی
مشاهده هرگونه ضایعه پوستی مانند تاولهای پر از مایع، زخمهای بیدرد یا برجستگیهای گوشتی (زگیل) در ناحیه تناسلی، مقعد یا دهان.
علائم شایع بیماریهای مقاربتی در مردان
در مردان، علائم معمولاً سریعتر و واضحتر از زنان ظاهر میشوند، زیرا مجرای ادراری و دستگاه تناسلی بیرونیتر است. مهمترین نشانهها در مردان عبارتند از:
-
خروج ترشح از آلت تناسلی
هرگونه خروج مایع غیرطبیعی از مجرای ادرار مردان، از جمله ترشحات سفید، زرد یا سبز رنگ و یا ترشحات شفاف، اما مداوم و غیرمعمول، یک نشانه هشداردهنده است.
-
سوزش یا درد هنگام ادرار یا انزال
احساس سوزش شدید در طول ادرار کردن یا درد هنگام خروج منی از نشانههای سوزاک یا عفونتهای مجاری ادراری یعنی آرتریت غیرسوزاکی است.
-
درد، تورم یا حساسیت در بیضهها
احساس درد در یک یا هر دو بیضه، یا تورم و گرمی در کیسه بیضه میتواند به دلیل التهاب اپیدیدیم (اپیدیدیمیت) باشد که اغلب بر اثر کلامیدیا یا سوزاک ایجاد میشود.
-
خارش در داخل مجرای ادرار یا اطراف آن
احساس خارش یا قلقلک در طول مجرای ادراری که فرد نمیتواند آن را تسکین دهد.
-
زخم، تاول یا برجستگی روی آلت تناسلی، کیسه بیضه یا مقعد
- زخمهای بیدرد: زخم تک و سفت که معمولاً اولین نشانه سیفیلیس است.
- تاولهای دردناک: تاولهای کوچک گروهبندیشده که میترکند و زخمهای دردناک ایجاد میکنند که نشانه تبخال تناسلی هستند.
- برجستگیهای زبر یا صاف: زگیلهای تناسلی ناشی از ویروس HPV.
تفاوت علائم بیماریهای مقاربتی در زنان و مردان
گرچه عامل عفونت در هر دو جنس یکسان است، اما علائم و پیامدهای آن به دلیل آناتومی متفاوت میتواند فرق داشته باشد:
| ویژگی | در زنان | در مردان |
|---|---|---|
| میزان بروز علائم | بیشتر بدون علامت (خاموش) هستند. | علائم سریعتر و واضحتر ظاهر میشوند. |
| تشخیص اولیه | به دلیل داخلی بودن دستگاه تناسلی دشوارتر است. | به دلیل مشاهده مستقیم آسانتر است. |
| عوارض طولانیمدت | خطرات جدی مانند بیماری التهابی لگن (PID) و نازایی | خطراتی مانند التهاب بیضه و تنگی مجرای ادرار |
| محل درد | بیشتر در ناحیه زیر شکم و لگن | بیشتر در مجرای ادرار و بیضهها |
چه زمانی باید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید؟
در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر، در سریعترین زمان ممکن به مرکز درمانی یا پزشک مراجعه کنید:
- وجود زخم، تاول یا برجستگی نامشخص در ناحیه تناسلی یا مقعد
- سوزش شدید ادرار همراه با ترشحات چرکی
- درد شدید و ناگهانی در ناحیه زیر شکم، لگن یا بیضهها
- تب غیرمنتظره همراه با علائم تناسلی
- داشتن رابطه جنسی با فردی که مشخص شده مبتلا به یک بیماری مقاربتی است.
راههای پیشگیری و کاهش خطر ابتلا به بیماری های مقاربتی
مراقبت از سلامت جنسی یک مسئولیت فردی و متقابل است. با رعایت چند نکته ساده میتوان خطر ابتلا به STIها را به حداقل رساند:
استفاده درست و مداوم از کاندوم
کاندومهای لاتکس یا پلییورتان مؤثرترین ابزار برای کاهش خطر انتقال بیشتر بیماریهای مقاربتی از جمله اچآیوی، کلامیدیا و سوزاک هستند.
انجام آزمایشهای دورهای
اگر شریک جنسی جدیدی دارید یا روابط متعدد داشتهاید، حداقل سالی یکبار آزمایش کامل چکاپ جنسی انجام دهید.
واکسیناسیون
واکسنهای موجود برای HPV و هپاتیت B ایمنی بسیار بالایی ایجاد میکنند.
گفتگوی شفاف با شریک جنسی
صحبت درباره سلامت جنسی و سابقه آزمایشها قبل از شروع رابطه، نشاندهنده پختگی و احترام متقابل است.
برای مشاوره و رزرو نوبت با کلینیک برتر تماس بگیرید.
رزرو نوبت مشاوره
